Parket leggen: de complete gids voor de doe-het-zelver

Parket, laminaat of PVC: weet wat je in huis haalt

Voordat je begint, is het goed om te weten wat parket anders maakt dan de andere twee populaire opties. Bekijk het verschil tussen parket en een houten vloer en het verschil tussen laminaat en parket. Het belangrijkste verschil zit in het gedrag van het materiaal. Laminaat en PVC zijn gemaakt om nauwelijks te reageren op temperatuur en vocht. Echt hout, ook in een samengestelde plank, blijft een natuurproduct dat altijd blijft werken. Daarom zijn de stappen hieronder net iets preciezer dan bij een laminaatvloer. Weet je nog niet welk type bij je past, dan geeft het overzicht van soorten vloeren een goed startpunt.

Zwevend of verlijmd: de eerste keuze

Er zijn twee manieren om parket te leggen:

• Zwevend. De planken klikken in elkaar en liggen los op een ondervloer. Sneller, eenvoudiger, en je kunt de vloer meteen belopen. Minder geschikt bij zware belasting of grote, doorlopende ruimtes.
• Verlijmd. De planken worden vastgelijmd op de ondergrond. Steviger en stabieler, maar je moet secuur werken en de vloer kan niet meteen in gebruik worden genomen.

Woon je in een appartement met een VvE die eisen stelt aan contactgeluid, dan is zwevend leggen met een geluidwerende ondervloer vaak de aangewezen route. Wil je weten welke vloer sowieso het prettigst is in een appartement, kijk dan ook naar welke vloer het beste is voor een appartement.

Wat heb je nodig?

Materiaal

• Parket, plus 8 tot 10% extra voor snijverlies, bij visgraat of Hongaarse punt reken je 12%
• Ondervloer (bij zwevend leggen) of parketlijm (bij verlijmen)
• Afstandsblokjes voor de uitzetvoeg
• Plinten of afwerklijsten

Gereedschap

• Decoupeerzaag of handzaag
• Rubberen hamer en slagblok
• Rolmaat, potlood, winkelhaak
• Bij verlijmen: een lijmkam
• Een hygrometer, om de luchtvochtigheid te controleren

Stap 1: Bereken hoeveel parket je nodig hebt

Meet de lengte en breedte van de ruimte en vermenigvuldig die. Gebruik de rekentool voor het aantal vierkante meters als je het zeker wilt weten. Tel er altijd 8 tot 10 procent snijverlies bij op. Kies je voor een lastiger patroon zoals visgraat, reken dan 12 procent, omdat je dan meer op maat moet zagen.

Stap 2: Maak de ondergrond klaar

Dit is de stap waar de meeste problemen later uit voortkomen. De ondergrond moet vlak, droog en schoon zijn. Een verschil van meer dan 2 mm per meter is al genoeg voor kieren, kraken of een bollende vloer later.

• Oneffen ondergrond? Dan egaliseer je eerst. Twijfel je of dat een klus is die je zelf aankunt, lees dan zelf egaliseren of laten doen.
• Ondervloer nodig? Die beschermt tegen optrekkend vocht en dempt geluid. Het stappenplan voor het zelf leggen van een ondervloer helpt je op weg. Speelt geluid een rol, kijk dan ook naar welke vloeren geluiddempend zijn en hoe je een vloer kunt isoleren.
• Leg je over een bestaande vloer heen? Dat kan soms, maar niet altijd verstandig. Check eerst parket leggen over een bestaande vloer.

Stap 3: Laat het parket acclimatiseren

Haal het parket minimaal 48 uur, bij voorkeur langer, voor het leggen uit de verpakking en laat het plat liggen in de ruimte waar het straks komt te liggen. Hout neemt de temperatuur en luchtvochtigheid van de kamer aan. Sla je deze stap over, dan loop je risico op kromtrekken, kieren of juist opbollen achteraf.

Houd tijdens het leggen zelf een ruimtetemperatuur van minimaal 18 graden aan en een luchtvochtigheid van minimaal 50 procent. Dat is geen losse vuistregel: deze eis staat ook in onze eigen algemene voorwaarden, juist omdat het zoveel uitmaakt voor het eindresultaat. Meet dit met een hygrometer, want zien doe je het niet. Ook na het leggen blijft dit belangrijk: streef structureel naar 50 tot 60 procent, zeker zodra in de winter de verwarming weer aangaat.

Niet elke houtsoort gedraagt zich hierbij hetzelfde. Eiken is relatief stabiel en het meest vergevingsgezind, niet toevallig ook de meest gebruikte houtsoort. Zachtere soorten zoals grenen deuken sneller tijdens transport en leggen. Tropische, tanninerijke houtsoorten zoals merbau, teak of azobé reageren weer anders op vocht en vragen vaak wat meer acclimatisatietijd. Ben je niet zeker van je houtsoort, vraag dit dan na bij je leverancier.

Stap 4: Bepaal de legrichting en het patroon

De meest gekozen richting is in de lengte van de ruimte of parallel aan de lichtinval, dat geeft de rustigste uitstraling. Wil je iets bijzonders, dan zijn er legpatronen zoals visgraat of Hongaarse punt. Het overzicht van legpatronen laat de opties zien. Zit je tussen visgraat en walvisgraat, of tussen visgraat en Hongaarse punt, lees dan eerst het verschil tussen walvisgraat en visgraat door.

Een eerlijke kanttekening: patroonvloeren zijn aanzienlijk lastiger zelf te leggen dan rechte planken. Heb je toch zin in de uitdaging, bekijk dan het stappenplan voor het zelf leggen van een visgraatvloer en houd rekening met een langere klus en meer snijverlies.

Stap 5: Houd de dilatatievoeg aan

Laat de vloer nooit strak tegen een muur, deurprofiel of ander vast bouwdeel aankomen. Houd rondom minimaal 8 tot 10 mm ruimte vrij, ook onder plinten en bij deuropeningen. Hout zet uit en krimpt, en zonder deze voeg krijg je op termijn kieren of, in het ergste geval, een opbollende vloer. Woon je boven een andere woning, dan voorkomt de voeg bovendien dat loopgeluid via de constructie naar de buren onder je loopt. Merk je later dat je vloer toch bolt of gaat kraken, dan is een ontbrekende of dichtgezette dilatatievoeg vaak (een deel van) de oorzaak.

Stap 6: Leg de vloer

Begin met een rechte startlijn, evenwijdig aan de langste muur, met de groef naar de muur toe. Werk met afstandsblokjes voor de uitzetvoeg. Meng planken uit verschillende dozen bewust door elkaar, hout is een natuurproduct en elke plank kent kleine kleurverschillen. Planken met spinthout, het lichtere randhout, blijven altijd iets lichter dan de rest. Dat is geen fout, maar een eigenschap van het hout.

Ga je verlijmen, werk dan secuur en volgens de lijmvoorschriften van de fabrikant, en lijm ook de kopse kanten voor een steviger geheel.

Vloerverwarming: extra aandacht nodig

Heb je vloerverwarming, dan komt er een stap bij. Lees eerst waar je op moet letten bij parket op vloerverwarming en of het kan en waarop je moet letten, en check ook welke vloer geschikt is voor vloerverwarming: niet elke houtsoort of dikte is een even goede match.

Zorg dat een nieuwe dekvloer volledig is uitgehard en dat de verwarming volgens het stookprotocol van de installateur is opgestart voordat je gaat leggen. Bouw de verwarming na het leggen rustig op in plaats van in één keer, en houd sowieso, ook jaren later, een maximale oppervlaktetemperatuur van 27 tot 28 graden aan. Een te snel stookprotocol is een van de bekendste oorzaken van scheurende of loslatende planken, en dat komt vaak pas na een paar weken aan het licht, als niemand meer bij de verwarmingsinstellingen stilstaat.

Stap 7: Plinten of afwerklijsten plaatsen

Rond de klus af met plinten of afwerklijsten, die de dilatatievoeg netjes afdekken. Bevestig deze altijd aan de muur, nooit aan de vloer zelf, zodat de vloer eronder vrij kan bewegen. Een plint zet je met montagekit tegen de muur. Een afwerklijst, een massief houten lijst in dezelfde houtsoort als je vloer, wordt vernageld of met een plakstrip geplaatst. Het stappenplan voor het zelf plaatsen van plinten laat zien hoe dat werkt, en wil je liever hoge plinten, bekijk dan hoge plinten plaatsen.

Stap 8: Afwerken, als het parket onbehandeld is

Koop je onbehandeld parket, dan moet er nog een beschermlaag overheen: olie, hardwax-olie of lak. Elke afwerking heeft zijn eigen uitstraling en onderhoud. Het overzicht lakken vs. oliën helpt je kiezen, en voor de losse opties lees je verder over olie, hardwax-olie of vloerlak.

De meest gemaakte fouten

Uit zowel vakbronnen als de ervaringen van doe-het-zelvers op klussenforums komen steeds dezelfde problemen terug:

• Niet, of te kort, acclimatiseren: De meest gemaakte fout, met kromtrekken of kieren tot gevolg.
• De verwarming na het leggen te snel op- of afbouwen: Leidt tot scheuren of loslatende planken, vaak pas zichtbaar ver na oplevering.
• De dilatatievoeg vergeten, of dichtgezet door een te strak gemonteerde plint: Geeft op termijn spanning, kieren of een bollende vloer.
• Zwevend leggen zonder de tand en groef te lijmen waar dat wel nodig was: Resulteert al snel in een krakende vloer.
• Vocht vanuit de ondergrond onderschatten: Problemen die soms pas jaren later aan het licht komen en dan lastig te herleiden zijn.

Wanneer laat je het beter over aan een vakman?

Een eerlijk advies hoort hier ook bij. Schakel liever een vakman in bij:

• Een ondergrond die meer dan een lichte egalisatie vraagt
• Patroonvloeren zoals visgraat of Hongaarse punt, zeker als het je eerste project is
• Vloerverwarming, waar een verkeerd stookprotocol duur kan uitpakken
• Simpelweg geen tijd of geduld: parket leggen rond je niet in een middagje af

Kom je er zelf niet helemaal uit, dan denken we graag met je mee, of nemen we de hele klus uit handen via onze legservice.