Stap 1: kan je vloer nog geschuurd worden?
Dit is de eerste vraag, en de enige waarop het antwoord definitief kan zijn.
Meet je toplaag. Dat kan bij een drempel, een ventilatierooster of op een plek waar de vloer eindigt en je de zijkant van een blok kunt zien.
| Toplaag | Wat dat betekent |
|---|
| Massief hout (15 mm of meer) | Meerdere keren te schuren, geen zorgen |
| Lamel met 4 mm toplaag | Nog een aantal keren te schuren |
| Lamel met 2,5 tot 3 mm | Nog beperkt, laat het beoordelen |
| Fineer van 1 tot 2 mm | Meestal niet meer, of hooguit heel licht |
Bij een patroonvloer telt dit zwaarder dan bij een rechte vloer. Je maakt meerdere kruisende schuurgangen in plaats van één richting, dus je verliest per beurt meer materiaal. Een Hongaarse punt kun je daardoor over zijn levensduur iets minder vaak schuren dan een gewone plankenvloer.
Meer over dit onderwerp staat in lamelparket schuren.
Kijk ook naar de staat van het hout. Losse blokken, ontbrekende stukjes en diepe waterschade moeten eerst hersteld worden. Schuren over een losliggend blok maakt het probleem alleen erger. Zie parket reparatie.
Stap 2: voorbereiden
Een groot deel van het resultaat wordt bepaald voordat de machine aangaat.
De ruimte leeg en stofdicht
Alles eruit: meubels, gordijnen, kleden. Plak deuropeningen af met folie, want schuurstof komt anders in je hele huis terecht. Haal de plinten los als je tot tegen de muur wilt kunnen werken.
Uitgebreider lees je dat in hoe bereid ik me voor op parketrenovatie.
Spijkers opsporen en drevelen
Bij oudere vloeren zijn de blokken vastgespijkerd. Elke spijkerkop die boven het hout uitsteekt moet met een drevel onder het oppervlak worden geslagen voordat je gaat schuren.
Sla je er één over, dan scheurt die de schuurband kapot. Bij een machine die je huurt kan een beschadigde rol je de borg kosten. Bij een patroonvloer gaat het bovendien om aanzienlijk meer spijkers dan bij een rechte vloer, omdat elk blok apart bevestigd is.
De apexlijnen aftekenen
Zet met krijtlijnen uit waar de punten van de V's liggen. Die lijnen gebruik je als referentie tijdens het schuren, zodat je je richting vasthoudt en niet ongemerkt afdrijft.
Stap 3: schuren
De richting
De gangbare methode is kruisschuren. Eerst een gang schuin over het patroon, dan een tweede gang die de eerste kruist, en pas daarna de afwerkgang.
Wat daarbij overal terugkomt:
- Blijf de machine in beweging. Stilstaan geeft een kuil, en in een patroonvloer is die vrijwel niet meer weg te werken.
- Werk met overlappende banen van ongeveer 10 cm.
- Stop met de grote machine 5 tot 8 cm voor de muur. Ga daar niet mee knabbelen, dat doe je straks met de kantenschuurmachine.
Waar vakmensen het over oneens zijn. Er bestaat discussie over de diagonale methode. Het bezwaar: bij diagonaal schuren ga je met de nerf mee op de helft van de blokken en dwars op de andere helft, waardoor de dwarsliggende blokken dieper worden weggeschuurd en je alsnog een hobbelig vlak kunt krijgen.
Dat bezwaar is terecht, en het verklaart waarom sommige bedrijven schermen met speciale machines. Onze aanpak is anders: wij gebruiken dezelfde machines als bij een gewone vloer, maar kiezen per vloer de veiligste route en nemen er meer tijd voor. Het verschil zit niet in het gereedschap, het zit in hoe je ermee omgaat en hoeveel schuurgangen je bereid bent te maken.
De korrelopbouw
| Gang | Korrel | Doel |
|---|
| Eerste | 36 tot 60 | Oude afwerking eraf, vlak maken |
| Tweede | 60 tot 80 | Krassen van de eerste gang wegnemen |
| Derde | 100 tot 120 | Afwerken |
Twee regels die je niet moet overtreden:
Sla nooit meer dan één korrelstap over. Van 40 direct naar 100 betekent dat de krassen van korrel 40 in de vloer blijven zitten en pas zichtbaar worden als de olie of lak erop zit.
Zuig na elke gang grondig. Achtergebleven grof stof kerft tijdens de volgende gang krassen in het hout die je er niet meer uit krijgt.
Bij een vloer met een dunne toplaag of een lichte opknapbeurt begin je fijner, bijvoorbeeld op 60 of 80. Een grove korrel haalt bij een patroonvloer snel te veel weg.
De punten en de randen
Hier zit het verschil tussen een amateurklus en vakwerk.
De punten van de V's zijn het kwetsbaarst. Ga je daar met een machine overheen, dan rond je ze af en verlies je precies het scherpe lijnenspel waarvoor je deze vloer hebt gekozen. De punten en de randen doe je daarom met de hand, in dezelfde korrelvolgorde als de rest.
Met de kantenschuurmachine benader je de punten onder een vlakke hoek, waarbij de schijf evenwijdig aan de V-lijnen scheert in plaats van er dwars overheen. Laat de randzone uitvloeien in het hoofdvlak, zodat er geen zichtbaar trapje ontstaat tussen wat de grote machine deed en wat de kantenschuurmachine deed.
Heb je een bies of band?
Veel Hongaarse puntvloeren hebben een omlijsting langs de wand. Die loopt in weer een andere richting dan het patroon zelf, dus je hebt met een derde nerfrichting te maken. Dat vraagt aparte aandacht en kost extra tijd.
Stap 4: afwerken
Na het schuren gaat er olie, hardwax of lak op. Welke afwerking bij jouw situatie past, lees je in lakken versus oliën.
Eén ding dat bij patroonvloeren extra telt: breng de afwerking gelijkmatig aan. Omdat elk blok het licht anders weerkaatst, valt een ongelijke laag hier eerder op dan bij een rechte vloer. Werk in banen die je nat op nat aan elkaar zet en laat geen aanzetten ontstaan.
